0

مهلت اشتراک روز


آنچه که در این فیلم آمده حقیقت است، اما تمام حقیقت نیست


ثبت شده در تاریخ , 1397/04/16

دسته بندی: نقد و بررسی


 
 
همزمان با ایام بزرگداشت شهدای هفتم تیر نمایش و نقد و بررسی مستند ترور سرچشمه با حضور محمدحسین مهدویان کارگردان این مستند، سید ناصر هاشم زاده منتقد و یعقوب توکلی پژوهشگر تاریخ به همت بنیاد فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی (یادمان شهدای هفتم تیر) و باشگاه مستند فرهنگسرای انقلاب برگزار شد.
 
مهدویان کارگردان مستند ترور سرچشمه در این نشست گفت: واقعه هفتم تیر یکی از مهم ترین وقایع ۴۰ سال اخیر و شاید به دلایلی مهم ترین اتفاق باشد و بنده به دلیل علاقه ای که به تاریخ معاصر به خصوص تاریخ بعد از انقلاب دارم مستندهایی را در این ارتباط ساختم.
 
هاشم زاده منتقد سینما با بیان اینکه پرداختن به انقلاب به ویژه شخصیت های انقلاب برای نسل امروز ازجمله کارگردان این اثر مساله است و اینکه بهشتی که بود، مطهری که بود، امام موسی صدر چه شخصیتی داشت گفت: متاسفانه در دهه های اخیر این شخصیت ها از تاریخ معاصر ما حذف شده اند و پرداختن به این افراد امر بسیار مهمی است که شهید بهشتی یکی از این شخصیت هاست.
 
وی با بیان اینکه سعه صدر شهید بهشتی بی نظیر بود و از ایشان سوال هایی می پرسیدند که امروز یکی از این سوال ها را نمی شود حتی از مدیرکل ها پرسید افزود: این مستند نگاه یک سری پیرشدگان اهل احتیاط است که اتفاقا شهید بهشتی اصلا اینگونه نبود.
 
توکلی پژوهشگر تاریخ با اشاره به اینکه نسل معاصر شهید بهشتی باعث شد تا به امروز آن چهره ای که باید از ایشان منتشر بشود، نمایان نشود افزود: نه تنها در ارتباط با شهید بهشتی که درباره شهید مطهری هم این اتفاق افتاده است.
 
وی با بیان اینکه چه در زمینه فیلم سازها و چه در زمینه نویسندگان هیچ کدام اثر جدی ای درباره شهید بهشتی تهیه نکرده اند گفت: حالا اینکه آقای مهدویان تا چه اندازه در این مستند موفق بوده را باید گفت ایشان هر چه گفته درست و صحیح است اما تمام حرف های صحیح را نگفته است!
 
توکلی در این ارتباط افزود: برای مثال ایشان در این مستند بیان می کند که تقی شهرام سال ۵۴ گفته که شهید بهشتی را غیرمسئولانه ترور کنیم و سپس مسعود رجوی هم آن را بیان می کند. این حرف ها در این مستند جمع آوری و بیان شده و کسی که این کار را کرده شجاعت از خودش به خرج داده است.
 
مهدویان در پاسخ به سوال یکی از حضار درباره تغییر ژانر کارهایش از داستانی به مستند یا بلعکس گفت: ما فیلم ساز هستیم و با توجه به موضوع تصمیم می گیریم که چه نوع فیلمی بسازیم و باید دید فیلم را چگونه باید تعریف کرد.
 
هاشم زاده منتقد سینما در پاسخ به سوال یکی از حضار در ارتباط با ساختار این فیلم گفت: در این مستند مصاحبه های خیلی ساده ای انجام شده است و حجم بیشتر فیلم همین مصاحبه هاست، در کنار این، آن اتاق مصاحبه ای که دستگاه ضبط صوت قدیمی و دکور وجود دارد نشان می دهد که کارگردان به دنبال بیان مطالبی برای بیان کردن است. من مطمئن هستم مقدار زیادی از مصاحبه ها که انجام شده هنوز منتشر نشده و امکان انتشار آن نبوده است. مثلا تفکر شهید بهشتی درباره حکومت اسلامی و ولایت اسلامی می تواند از این دست باشد.
 
وی ادامه داد: آقای مهدویان در گوشه گوشه مصاحبه ها اشاره هایی برای نسلی که شهید بهشتی را دیده نکته داشته اما برای نسلی که ایشان را ندیده نمی دانم تا چه اندازه این نکات تداعی شده باشد. این مستند می تواند بابی برای ورود به موضوع شهید بهشتی باشد و باید در این ارتباط تقدس گرایی را کنار بگذاریم که خود شهید بهشتی نیز با تقدس گرایی برای افراد مبارزه می کرد.
 
کارگردان این مستند در پاسخ به سوال یکی از حضار که پرسید چرا بعد از ساخت فیلمی درباره متوسلیان به سراغ شهید بهشتی رفتید گفت: دلیل ویژه ای نداشت و در این ترتیبِ انجام کارها معنایی نهفته نیست. وی درباره نحوه پرداخت این فیلم به واقعه هفتم تیر و همچنین شخصیت شهید بهشتی گفت: ما مانند یک پرونده با حادثه انفجار هفتم تیر برخورد کردیم، یعنی دقیقا مانند یک پرونده جنایی که کارآگاه و بازجو به دنبال حقایق است. بنده معتقدم در کنار نگاه حماسی باید واقع نگاری هم باشد و وقتی شروع به کار کردیم این را مد نظر داشتیم. دقیقا مانند یک جنایت، ما ابتدا محل جرم را بررسی و معرفی می کنیم و سپس درباره مقتول که شهید بهشتی است صحبت می شود.
 
 
هاشم زاده با انتقاد به بخشی از فیلم گفت: آن جایی از فیلم که به مخاطب نشان می دهد که با شهادت شهید بهشتی، آینده انقلاب هدف قرار گرفته و انقلاب بی آینده شده به نظرم درست نیست و این تایید نظر سازمان مجاهدین است. زیرا انقلاب را متکی به فرد نشان می دهد و این صحیح نیست.
 
 
مهدویان کارگردان فیلم ترور سرچشمه در پاسخ گفت: بنده معتقدم که انقلاب اسلامی متکی به فرد بوده، مثلا اگر امام خمینی(ره) یا شهید مطهری یا شهید بهشتی نبودند هم باز همین روند طی می شد؟ پاسخ بنده منفی است و معتقدم که این افراد هستند که نقش ایفا می کنند. از طرفی ما امروز در آینده سال ۶۰ در حال زندگی هستیم و مردم به خوبی می توانند قضاوت کنند که آیا بی آینده شده ایم یا خیر.
 
توکلی پژوهشگر تاریخ در نقدی به این فیلم افزود: خیلی از موضوعات و پازل های این حادثه پتانسیل پرداختن بیشتر از آن چیزی که در این فیلم می بینیم را دارد، مثلا اینکه عده ای دیگر در این واقعه با کلاهی همکاری داشته اند یا آنجایی که در شب حادثه به نوعی به مخاطب القا می شود که حکومت نظامی اعلام شده باید فرق قائل بود بین یک آماده باش جدی با حکومت نظامی، زیرا در اسناد هم چیزی با عنوان حکومت نظامی در آن شب اعلام نشده و وجود ندارد.
 
وی با بیان اینکه به عنوان یک معلم تاریخ می گویم که این مستند کاری بسیار شجاعانه است ادامه داد: حادثه هفتم تیر سال ۶۰، یک اتفاق مثبتی در اعزام نیروها به جنگ ایجاد کرد. این ماجرا جریان شهادت طلب را در ایران زنده کرد و بعد از شهادت دکتر بهشتی این روحیه بسیار جدی شد.
 
کارگردان فیلم درباره اکران های خصوصی و یا جزئی این اثر گفت: واکنش ها به اکران این اثر در جشنواره سینما حقیقت و همچنین اکران های دانشجویی خوب بوده و آن چیزی را که باید برانگیزد برانگیخته و ما به اهدافی که باید برسیم تا حدود زیادی رسیده ایم. یک فیلم همین که بابی را باز کند و تامل ایجاد کند به هدفش رسیده و جامعه نیاز به این گفتگوها و بحث ها دارد. مهدویان با بیان اینکه دکتر بهشتی محصول صرف حرف و قهر حوزه علمیه نیست که اگر اینطور بود باید تفکر همه مراجع ما شبیه ایشان می بود و تفکر و زندگی امروزی این شهید در غرب باعث آن نظرات و تفکرات شد درباره مصاحبه های انجام شده در این فیلم گفت: ممیزی باعث شد که خیلی از مصاحبه ها را نتوانیم در این مستند استفاده کنیم.
 
وی در پاسخ به سوال یکی از حضار درباره سرنوشت کلاهی گفت: یک ماه پیش دادگاهی در هلند اعلام کرد که فردی به نام علیرضا معتمد در سال ۹۴ توسط دو قاچاقچی مواد مخدر در هلند کشته شده است که مشخص شد این فرد همان محمدرضا کلاهی است. در مراسم تدفین این فرد اعضای سازمان مجاهدین نیز دیده شده اند که باعث این ظن می شود که کشته شدن کلاهی یک تصفیه درون سازمانی است.
 
مهدویان با بیان اینکه از ساختن این فیلم به هیچ عنوان پشیمان نیستم افزود: ماجرای نیمروز ۲ اگر مشکلی پیش نیاید ساخته می شود و مجوز ساخت آن هم یک ماه پیش دریافت شده است.
 
در پایان این مراسم توسط بنیاد فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی از کارگردان این فیلم تجلیل شد.
 
منبع : وبلاگ سینمامارکت